TCMB 22 Ekim'de faizi indirecek mi? Citi, JPMorgan ve anket 100 baz puan diyor, Goldman sabit — kredi çekecekler için üç senaryo

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu yılın yedinci toplantısında, 22 Ekim Perşembe saat 14:00'te faiz kararını açıklayacak. Politika faizi %37; gecelik borç verme faizi %40, borçlanma faizi %35,5. 10 Eylül'deki sabit kararın ardından yazdığımız gibi ekonomistlerin çoğu ilk indirim için bu toplantıyı işaret ediyordu. 5 Ekim'de açıklanan Eylül enflasyonu bu beklentiyi güçlendirdi, ama herkes aynı fikirde değil.

Eylül enflasyonu neyi değiştirdi?

TÜİK'e göre Eylül'de tüketici fiyatları aylık %1,84 arttı; yıllık enflasyon %29,73'e geriledi ve 57 ay sonra ilk kez %30'un altına indi. Yıllık çekirdek enflasyon (C endeksi) %28,70. Ancak aylık çekirdek artış %2,14 ile manşetin üzerinde kaldı — fiyat baskısının tamamen geçmediğinin işareti. Kira artışına etkisini Ekim kira artış oranı yazımızda anlattık.

Faiz kararı açısından kritik sayı reel faiz: %37'lik politika faizi ile %29,73'lük yıllık enflasyon arasındaki fark 7,27 puan. Bu fark Ağustos'ta 5,49 puandı; enflasyon düştükçe faiz sabit kalırsa para politikası kendiliğinden sıkılaşıyor. İndirim tarafının temel argümanı bu.

Kurumlar ne bekliyor?

Çoğunluk 100 baz puanlık indirimde birleşiyor. AA Finans analisti Haluk Bürümcekçi, küresel gelişmelerde ve rezervlerde belirgin bir değişiklik olmazsa 100 baz puanı "masadaki en güçlü seçeneklerden biri" olarak görüyor ve yıl sonuna kadar toplam 200 baz puan civarında alan olduğunu düşünüyor. BBVA'dan Tufan Cömert, hem manşet hem çekirdek enflasyondaki iyileşmenin indirimi desteklediğini, ancak yüksek enerji fiyatları ve jeopolitik belirsizliğin Kurul'u temkinli tutabileceğini söylüyor.

Karşı görüşün en güçlü sesi Goldman Sachs. Kurumun ekonomistleri 7 Ekim değerlendirmesinde gevşeme döngüsüne başlamak için "henüz erken" olduğunu yazdı. Gerekçeleri: hane halkı ve piyasa enflasyon beklentilerinin yeterince gerilememesi, enflasyonun ana eğiliminin enerji şoku öncesindeki patikasına yeni dönmeye başlaması, rezervlerdeki kayıplar ve yabancı yatırımcının tahvil pozisyonlarını belirgin artırmamış olması. Goldman bu tahmininin risklerinin "oldukça yüksek" olduğunu da ekliyor. MUFG Bank Türkiye'den Onur İlgen de enerji maliyetlerinde belirgin bir düşüş görülmedikçe Ekim'de indirim beklemiyor.

Toplantıya kadar izlenecekler

• Ekim Piyasa Katılımcıları Anketi: Ayın ortasında yayımlanması bekleniyor. Yıl sonu enflasyon beklentisi Eylül'de %29,4'ten %29,6'ya yükselmişti; Eylül verisinin ardından gerilerse indirim argümanı güçlenir.
• Enerji fiyatları ve kur: Hem Goldman'ın hem MUFG'nin temkininin merkezinde enerji maliyetleri var.
• Karar metni: Faiz değişmese bile metindeki "ana eğilim gerilemektedir" vurgusunun güçlenip güçlenmediği Aralık toplantısı için ipucu verir.

Bir not: Ekim enflasyonu 3 Kasım'da açıklanacak, yani toplantıdan sonra. Kurul 22 Ekim'de elindeki son veri olarak Eylül rakamlarına bakacak.

İndirim kredi faizine ne kadar yansır?

Politika faizindeki 100 baz puanlık indirim, kredi vitrinine aynı oranda yansımaz. Aylık kredi oranları yıllık politika faizinin on ikide biri gibi düşünülürse 100 baz puan aylık yaklaşık 0,08 puana karşılık geliyor; ama bankalar fiyatı politika faizinden çok fonlama maliyetine, rekabete ve beklentiye göre belirliyor. Örneğin TCMB'nin 23 Ağustos'ta başlattığı repo ihaleleriyle fiili fonlama maliyeti zaten kademeli geriliyordu (repo faizi yazımız). Bu nedenle bir indirimin bir kısmı vitrine şimdiden yansımış olabilir, bir kısmı da haftalar içinde yansır.

Bugünkü tabloda vitrin sakin: Hesapkurdu'nun piyasa ortalaması konut, ihtiyaç ve taşıt kredisinde %3,61. Haftanın tek belirgin hareketi ihtiyaç kredisinde Kuveyt Türk'ün geçen haftaki %2,77'lik 12 ay teklifinin %3,77'ye çıkması; liderlik %2,84 ile QNB'de. Merkez Bankası'nın haftalık verisine göre 2 Ekim haftasında bankaların fiilen kullandırdığı kredilerde ağırlıklı ortalama yıllık faiz ihtiyaçta %62,03 (-70 baz puan), taşıtta %45,05 (-266 baz puan), konutta %41,87 (+5 baz puan); TL mevduat faizi %43,30 (-5 baz puan).

Beklemek ne kadar eder?

İndirim sonrası en uygun oranların 0,10 puan düştüğünü varsayalım (bir tahmin değil, ölçek vermek için seçilmiş bir varsayım):

Kıyas için aynı kredilerde bankalar arasındaki fark:

• İhtiyaç kredisi: %2,84 (QNB) ile %3,61 (piyasa ortalaması) arasında 100.000 TL / 12 ayda toplam 7.468 TL fark var; olası 0,10 puanlık indirimin yaklaşık 8 katı. 24 ay vadede fark 16.289 TL'ye çıkıyor.
• Taşıt kredisi: %2,99 ile %3,61 arasında 200.000 TL / 48 ayda 62.169 TL fark; indirim beklentisinin 6 katından fazla.
• Konut kredisi: Bekleme burada gerçekten para eder, ama kampanya oranı listeden çıkarsa kazanç tersine döner. Bugün çekip oranlar belirgin düştüğünde refinansman yapmanın hesabını Ekim konut kredisi yazımızda yaptık.

Üç senaryo, üç strateji

Ne yapmalı

1. İhtiyaç ve taşıt kredisinde tarih değil banka seçin. Kredi kartı veya KMH gibi daha pahalı bir borcu taşıyorsanız iki hafta beklemek kazandırmaz, kaybettirir.
2. Konut kredisinde %2,90'ın altında bir teklif aldıysanız ve ev kararınız netse beklemek zorunda değilsiniz; refinansman opsiyonu var.
3. Mevduat ve birikimde indirim önce mevduat faizine yansır. Vadeli hesabınız yenilenecekse 22 Ekim öncesinde vade uzatmak oranı kilitlemenin bir yolu olabilir; hedefinize ne zaman ulaşacağınızı birikim hedefi hesaplayıcısıyla farklı getirilerle deneyin.
4. Karar açıklandıktan sonra oranların ilk haftadaki tepkisini faiz oranları sayfamızda paylaşacağız.