Elinize toplu para geçti: krediyi mi kapatmalı, yatırım mı?

İkramiye, kıdem tazminatı, bir satıştan gelen para... Elinize toplu bir tutar geçtiğinde iki seçenek var: krediyi azaltmak veya parayı değerlendirmek. Doğru cevap duygusal değil, matematiksel bir karşılaştırmaya bağlı.

Karşılaştırılacak iki sayı

Karar tek bir kıyasa indirgenir:

• Kredinizin yıllık maliyet oranı — vergiler dahil, bileşik hesaplanmış gerçek maliyet
• Yatırımınızın vergi sonrası net getirisi

Yatırım getiriniz kredi maliyetini net olarak geçiyorsa parayı yatırımda tutun. Geçmiyorsa ara ödeme yapın. Bu kadar basit — ama rakamları doğru seçmek şart.

En sık yapılan hata

Çoğu kişi bankanın ilan ettiği aylık faizi 12 ile çarpıp yıllık orana ulaştığını sanır. Bu yanlıştır ve krediyi olduğundan ucuz gösterir.

Aylık %2,89 faizli bir konut kredisinde basit çarpım %34,68 verir. Doğru hesap bileşiktir: (1 + 0,0289)¹² − 1 = %40,76. Aradaki 6 puan, kararı tersine çevirecek kadar büyük olabilir.

İhtiyaç kredisinde fark daha da çarpıcı. Aylık %3,59 ilan edilen bir ihtiyaç kredisinde KKDF ve BSMV ile efektif oran %4,4875'e çıkar ve yıllık maliyet %69,34 olur. Böyle bir krediyi kapatmak, neredeyse her yatırımı yener.

Getiriyi net hesaplayın

Mevduatın brüt faizi ile kredi maliyetini karşılaştırmak sık yapılan ikinci hatadır. Mevduat getirisinden stopaj kesilir; karşılaştırmaya vergi sonrası rakamı koymalısınız. Fon ve diğer araçlarda da vergilendirme ve varsa komisyonlar düşülmeli.

Ayrıca risk boyutunu unutmayın: ara ödemenin getirisi garantilidir ve risksizdir. Ödemediğiniz faiz kesin bir kazançtır. Buna karşılık hisse, fon veya döviz getirisi bir beklentidir. Riskli bir yatırımın beklenen getirisi, kredinin maliyetini sadece birkaç puan geçiyorsa bu fark riski karşılamaya yetmez.

Sayısal bir örnek

1.500.000 TL, %2,89 aylık faiz, 120 ay vadeli bir konut kredisinde 12. ayda 300.000 TL ara ödeme yaparsanız:

Ödediğiniz her 1 TL, 7,64 TLfaiz tasarrufu sağlıyor. Aynı 300.000 TL'nin bu kadar süre içinde yatırımda bu performansı garantili olarak vermesi çok zor.

Ara ödeme yapmadan önce üç kontrol

1. Acil durum fonunuz duruyor mu? Krediyi kapatıp nakitsiz kalmak, ilk aksilikte %4-5 aylık faizli ihtiyaç kredisine mecbur bırakır. Bu, kazandığınız tasarrufu hızla siler.
2. Daha pahalı bir borcunuz var mı? Kredi kartı borcu veya ihtiyaç kredisi varken konut kredisine ara ödeme yapmak yanlış sıralamadır. Her zaman en yüksek maliyetli borçtan başlayın.
3. Tazminat ne kadar?Erken ödeme tazminatı, kalan vadesi 36 aydan fazlaysa kalan anaparanın en fazla %2'sidir. Hesaba dahil edin — ama yukarıdaki tasarrufun yanında genellikle küçük kalır.

Vade mi kısalsın, taksit mi düşsün?

Ara ödeme yaptığınızda bu seçim size aittir ve sonucu ciddi biçimde değiştirir. Bütçeniz mevcut taksiti kaldırıyorsa vadeyi kısaltın — faiz tasarrufu en yüksek bu şekilde olur. Nakit akışınız zorlanıyorsa taksiti düşürmek daha az kazandırır ama sizi rahatlatır.

Zamanlamanın etkisini ara ödeme vadeyi ne kadar düşürür yazımızda, tazminat detaylarını erken kapama cezası ne kadar yazımızda bulabilirsiniz.