Vadeyi uzatmak mantıklı mı? Taksit düşer, maliyet artar
Aynı kredide 60 ay ile 120 ay arasındaki fark sandığınızdan büyük. Vade uzatmanın gerçek bedelini rakamlarla karşılaştırıyoruz.
·6 dakikalık okuma
Taksit yüksek geldiğinde ilk akla gelen çözüm vadeyi uzatmaktır. Aylık ödeme düşer, bütçe rahatlar. Ama bu rahatlamanın bedeli çoğu kişinin tahmin ettiğinden çok daha ağırdır — ve ilginç olan, belli bir noktadan sonra taksit neredeyse hiç düşmez.
Rakamlara bakalım
1.500.000 TL tutarında, aylık %2,89 faizli bir konut kredisini farklı vadelerle karşılaştıralım:
| Vade | Aylık taksit | Toplam geri ödeme | Toplam faiz |
|---|---|---|---|
| 60 ay (5 yıl) | 52.929 TL | 3.175.713 TL | 1.675.713 TL |
| 120 ay (10 yıl) | 44.818 TL | 5.378.138 TL | 3.878.138 TL |
| 180 ay (15 yıl) | 43.608 TL | 7.849.524 TL | 6.349.524 TL |
| 240 ay (20 yıl) | 43.397 TL | 10.415.171 TL | 8.915.171 TL |
İki şey dikkat çekiyor
1. Azalan getiri çok erken başlıyor
Vadeyi 60 aydan 120 aya çıkardığınızda taksit 8.111 TL düşüyor — ciddi bir rahatlama. Ama 120 aydan 180 aya çıkardığınızda düşüş sadece 1.210 TL. 180'den 240 aya geçtiğinizde ise taksit yalnızca 211 TL azalıyor.
Buna karşılık toplam faiz her adımda milyonlarca lira artıyor. 180 aydan 240 aya geçmek, aylık 211 TL rahatlama karşılığında 2.565.647 TL ek maliyet demek. Bu, kötü bir takas.
Sebep matematiksel: vade uzadıkça taksit, faizin kendisine asimptotik olarak yaklaşır. Bir noktadan sonra ödediğiniz para neredeyse tamamen faizi karşılamaya gider ve anapara çok yavaş erir.
2. Toplam maliyet katlanarak büyüyor
60 ay vadede 1.500.000 TL kredi için 1.675.713 TL faiz ödüyorsunuz — anaparanın biraz üzerinde. 240 ay vadede ise faiz 8.915.171 TL'ye çıkıyor, yani anaparanın yaklaşık altı katı. Aynı evi, aynı fiyata alıyorsunuz ama bankaya ödediğiniz tutar dört kat farklı.
Vadeyi oynatıp farkı canlı görün
Vade kaydırıcısını hareket ettirdiğinizde taksit, toplam geri ödeme ve toplam faiz anında güncellenir.
Hesaplayıcıyı aç →Peki vade uzatmak hiç mi doğru değil?
Doğru olduğu durumlar var:
- Nakit akışı güvenliği: Geliriniz düzensizse veya iş güvenceniz zayıfsa, düşük taksit sizi temerrüt riskinden korur. Ödeyememe, faizden pahalıdır.
- Ara ödeme yapma niyetiniz varsa: Uzun vade alıp düzenli ara ödeme yapmak, kısa vadeye mecbur kalmaktan esnektir. Zorunda kalmadığınız sürece fazla ödersiniz, sıkıştığınızda düşük taksite dönersiniz.
- Yüksek enflasyon ortamında: Sabit faizli bir kredide taksitiniz nominal olarak sabit kalırken geliriniz enflasyonla artarsa, taksitin gelirinize oranı zamanla düşer. Bu, uzun vadeyi bir miktar savunulabilir kılar.
Pratik öneri
Vadeyi "taksiti karşılayabileceğim en kısa süre" olarak değil, "kötü bir ay geçirsem bile ödeyebileceğim taksite denk gelen süre" olarak seçin. Sonra da bütçeniz elverdikçe ara ödeme yapın. Bu ikili strateji, hem güvenlik hem düşük maliyet sağlar.
Uzun vade seçip düzenli ara ödeme yaptığınızda, kısa vadenin maliyet avantajını büyük ölçüde yakalarken esnekliğinizi de korursunuz. Ara ödemenin etkisini ara ödeme vadeyi ne kadar düşürür yazımızda rakamlarla gösterdik.
Ne kadar taksit güvenli?
Bankalar toplam taksitlerinizin net gelirinizin %50'sini aşmamasını ister. Bu bir üst sınırdır, hedef değil. Kendi güvenli oranınızı nasıl belirleyeceğinizi gelirinizin yüzde kaçı taksite gitmeli yazımızda ele aldık.